Gerelateerde berichten

PVL binnen de werking van B3W

Wat is B3W?

B3W (Begeleidingsdienst voor Betere Bodem- en Waterkwaliteit) werd begin 2021 opgericht ter ondersteuning van de doelstellingen van het Vlaamse mestbeleid. Het is een samenwerkingsverband van 13 kennis- en onderzoekscentra, opgezet in opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij. Onze missie: landbouwbedrijven begeleiden naar duurzaam nutriëntenbeheer en bodemzorg zodat bodemvruchtbaarheid verbetert en verliezen naar water, bodem of lucht verminderd worden. Belangrijk daarin is “peer-to-peer learning” waar een landbouwer vertelt over zijn manier van werken en wat dat oplevert.

B3W zet daarvoor in op drie kernactiviteiten:

Thematische uitwisselingsmomenten: demonstratie van een goede landbouwpraktijk bij een voorbeeldbedrijf waar een “landbouwer-ambassadeur” zijn aanpak uit de doeken doet.
Focusgroepen: kleine leernetwerken (6–8 deelnemers) om kennis te delen en nieuwe inzichten te ontwikkelen.
Individuele begeleiding: één-op-één adviestrajecten op maat van het bedrijf.

De rol van PVL binnen B3W

Wij, het Proef- en Vormingscentrum voor de Landbouw, zijn één van de 13 partners in dit samenwerkingsverband. Benieuwd wat PVL allemaal doet?

Onze werking in 2026

6 Thematische uitwisselingsmomenten

Demo kantstrooien

Hoe zorg je ervoor dat je gewas op de kopakker of langs de perceelsgrens voldoende voeding krijgt, zonder dat er kostbare nutriënten in de omliggende waterlopen of bermen belanden? Een goede afstelling van de machine en de juiste strooistrategie zijn daarom belangrijker dan ooit. Tijdens ons thematisch uitwisselingsmoment duiken we in de praktijk van het kantstrooien:

Hoe stel je de strooier af voor een scherpe afwerking langs de randen en voorkom je ongewenste overlap of tekorten?

Welke kantstrooisystemen bestaan er?

Hoe pakken collega landbouwers dit aan?

Op woensdag 8 juli organiseren we een thematisch uitwisselingsmoment. Meer info over dit uitwisselingsmoment volgt later.

Maïs met een sterke start: Bernard Janssen test startmeststoffen

Welke startmeststof werkt het best bij maïs? En hoe combineer je een sterke gewasgroei met een gezonde bodem en een laag nitraatresidu? In deze praktijkproef in Bree test akkerbouwer Bernard Janssen verschillende bemestingsstrategieën bij maïs. Hij vergelijkt onder andere microgranulaten en vloeibare meststoffen, zowel in de rij als volvelds. Ben je benieuwd naar de tussentijdse resultaten, check dan zeker de blog!  

Tijdens het thematisch uitwisselingsmoment in juli 2026 krijg je de kans om het proefperceel te bezoeken. Je ziet met eigen ogen de verschillen tussen de objecten en wisselt ervaringen uit met collega-landbouwers en adviseurs.

Luzerne op zandgrond

Luzerne wortelt diep, legt stikstof vast uit de lucht en levert structuurrijk ruwvoer van topkwaliteit. Zeker met de vaak droge zomers op onze zandgronden is het een enorm interessant gewas voor in het bouwplan. Toch aarzelen veel landbouwers om ermee te starten op zandgrond. Het gewas is namelijk nogal kieskeurig als het gaat om de zuurtegraad (pH) van de bodem en de onkruiddruk bij de opstart kan lastig zijn.

Tijdens het uitwisselingsmoment in juli 2026 laten we zien hoe je deze drempels in de praktijk overwint. Meer info over dit uitwisselingsmoment volgt later.

Goede inkuilpraktijken/afstemming teeltplan-rantsoen

Zelfvoorzienend zijn in ruwvoer is de basis voor een rendabel melkveebedrijf. Maar teel je wel wat je koeien écht nodig hebben? En hoe zorg je ervoor dat de hoge voederwaarde van het veld behouden blijft in de kuil? Een goed rantsoen begint niet in de mengwagen, maar al in de winter bij de opmaak van het teeltplan. Door je teeltplan (zoals de verhouding gras, mais en eiwitgewassen) strak af te stemmen op de behoefte van je veestapel, kun je flink besparen op de aankoop van duur krachtvoer. Vervolgens is het de kunst om die met zorg geteelde nutriënten zonder verliezen te bewaren. Een uitstekende inkuilpraktijk voorkomt broei, schimmels en voederwaardeverlies, zodat elke kilo optimaal rendeert.

Tijdens het thematische uitwisselingsmoment in augustus 2026 leggen we samen de puzzel van teeltplan, inkuilmanagement en het rantsoen. Meer info over dit uitwisselingsmoment volgt later.

Rantsoen onder de loep bij Frank Maes

Op het bedrijf van Frank en Kristel staat een goed uitgebalanceerd rantsoen centraal, ze streven namelijk naar een maximaal rendement uit hun eigen geteelde voedermiddelen. Maar wat is nu een goed rantsoen? Binnen B3W duiken we dieper in het rantsoen van Frank en Kristel. Bij elke rantsoenwisseling analyseren we onder andere de eigenschappen van het rantsoen (VEM, RE, OEB, DVE, FOS, verhouding gras/maïs, bijproducten en het aandeel krachtvoer). Daarnaast bekijken we ook de productieparameters, zoals lactatiedagen, melkproductie (kg), vet-, eiwit- en lactosegehalte en het ureumgehalte per rantsoen. Tot slot wordt ook de mest, zowel drijfmest als fecale mest, nauwkeurig opgevolgd. Ben je benieuwd naar de tussentijdse resultaten, check dan zeker de blog!  

In november 2026 organiseren we een thematisch uitwisselingsmoment. Daar nemen we de resultaten onder de loep, wisselen we ervaringen uit en zal tevens een demonstratie van het uitzeven van fecale mest plaatsvinden. Meer info over dit uitwisselingsmoment volgt later.

Welke volgteelt na het scheuren van grasland?

Melkveehouder Roel runt een melkveebedrijf in Hamont-Achel en kiest er al jaren bewust voor om voederbieten te telen na het scheuren van grasland. Voor Roel is dat een logische keuze: voederbieten nemen tot laat in het seizoen N op en ze zijn bovendien een smakelijk en hoogwaardig voeder. B3W toont je hoe belangrijk de juiste volgteelt is na het scheuren van grasland. Op Roels perceel wordt een proef opgezet: op de ene helft zaait hij voederbieten, op de andere helft maïs. Gedurende het hele teeltseizoen houden we het perceel nauwlettend in de gaten en meten we de nitraatresidu-niveaus. Zo wordt duidelijk welke volgteelt het beste in staat is om de vrijgekomen stikstof op te nemen en het nitraatresidu te beperken. Ben je benieuwd naar de tussentijdse resultaten, check dan zeker de blog!  

Tijdens het thematisch uitwisselingsmoment in november 2026 duiken we dieper in de voor- en nadelen van verschillende volgteelten na gescheurd grasland. We bespreken er in detail welke keuzes het meeste voordeel opleveren, zowel voor de bodem als voor de opbrengst. Meer info over dit uitwisselingsmoment volgt later.

5 Individuele begeleidingen

Een intensieve 1-op-1 begeleiding om het nutriëntenbeheer op 1 specifiek bedrijf te verbeteren. Dat zijn de individuele begeleidingen van B3W. De actuele kennis van jou, als bedrijfsleider, is het uitgangspunt. Je begeleider-coach breidt je kennis uit en reikt geoptimaliseerde praktijken aan, op maat van jouw bedrijfsstrategie en de aanwezige technologie. Met een grondige evaluatie en verbetering van de bodemkwaliteit en de nutriëntenkringloop op je bedrijf als hoofddoelen. Een B3W-medewerker neemt zelf contact met je op om dit traject op te starten.

Binnen deze begeleiding neemt PVL de volgende zaken onder de loep:

Hoe zit de bemesting op het bedrijf
Waar zijn er verbeterpunten
Hulp bij het opmaken van bemestings-plan en register en eventuele teeltfiches
Aanreiken van allerhande nuttige informatie

Terugblik: onze werking in 2025

5 Thematische uitwisselingsmomenten

Groenbedekkers: hoeveel brengen ze bij? + Demonstratie inwerken groenbedekkers

Op donderdag 13 maart 2025 vond het thematisch uitwisselingsmoment rond groenbedekkers plaats op het perceel gelegen ter hoogte van kruising Bekerstraat met Gorterstraat te 3640 Kinrooi. Landbouwer Bernard is een voorstander van het toepassen van groenbedekkers. Naast voordelen zoals aanbreng organische stof, opnemen nutriënten en doorbreken storende lagen via penwortels zorgt een groenbedekker ook voor een continue bedekking van de bodem wat het bodemleven ten goede komt. In kader van het Leaderproject “Waterkwaliteit, een geïntegreerde aanpak” werden 9 enkelvoudige en 4 mengsels van groenbedekkers ingezaaid. De groei van elke groenbedekker werd doorheen het najaar opgevolgd waarna de boven- en ondergrondse biomassa werd bepaald alsook de reststikstof. In samenwerking met B3W werd vervolgens een demonamiddag georganiseerd waarbij expert Paul Ceyssens (Limagrain) bij het proefperceel uitleg kwam geven over de verschillende groenbedekkers. Landbouwer Bernard deelde met plezier zijn ervaringen rond groenbedekkers. Vervolgens werd tevens het inwerken van de verschillende groenbedekkers gedemonstreerd. Het werd een succesvol uitwisselingsmoment.

B3D, Beter Boeren met Betere Drijfmest

Op maandag 26 mei vond het thematisch uitwisselingsmoment rond drijfmestkwaliteit plaats. Dit event vond plaats op een perceel van landbouwer Thomas te 3640 Kinrooi. Thomas is een melkveehouder uit Kinrooi en heeft al jaar en dag aandacht voor een goede bodembiologie. Een gezonde bodem is namelijk het begin van alles. De kwaliteit van je mest kan onder meer een groot effect hebben op het biologisch leven. Tijdens deze TUM lichtte landbouwer Thomas graag toe wat hij heeft gedaan/probeert om te werken aan zijn drijfmestkwaliteit. Hij deelde dan ook met alle plezier zijn ervaringen. Naast de ervaringen van Thomas en expert Tuur Vandeweyer, werd tevens de mesttoolbox gedemonstreerd. Aan de hand van deze toolbox werd aan de aanwezigen getoond hoe ze hun drijfmestkwaliteit kunnen bepalen. Tevens werden de verschillen in drijfmestkwaliteit, aan de hand van goede en minder goede drijfmest, gedemonstreerd.

De kracht van grasklaver, bemesting en beheer op maat

Gras is bij uitstek de belangrijkste teelt in Vlaanderen. Gras(klaver) is namelijk de voornaamste eiwitbron op een melkveebedrijf, de opbrengst bepaalt in grote mate de noodzaak van soja-aankoop uit andere regio’s. De oppervlakte permanent en tijdelijk grasland in Vlaanderen bedraagt maar liefst 220 duizend hectaren. Verder liggen er nog 20 duizend hectaren grasklaver aan en ook 1880 hectaren kruidenrijk grasland. Nochtans is er ook bij grasland nog heel wat opbrengst en efficiëntiewinst te boeken.

Tijdens een thematisch uitwisselingsmoment over grasklaver op woensdag 9 juli 2025 deelden melkveehouders en experts hun ervaringen en inzichten. Biologisch melkveehouder Stef vertelde enthousiast over de praktische kant van grasklaver op zijn bedrijf, terwijl Wim Govaerts van Govaerts & Co, een adviesbureau voor melkveebedrijven, uitleg gaf over de voor- en mogelijke nadelen van grasklaver.

Het resultaat? Een inspirerende namiddag vol kennisdeling, praktische tips en nieuwe inzichten voor iedereen die met grasland en grasklaver aan de slag is.

Opheffen van bodemverdichting in grasland

Dit thematisch uitwisselingsmoment hangt samen met een overtuigingsveld. Een grasklaverperceel met verdichte lagen werd doorheen het seizoen opgevolgd bij melkveehouder Frank. Frank hecht namelijk veel waarde aan het zo optimaal benutten van alle zelfgeproduceerde voerproducten. Afgelopen twee teeltjaren (2023 + 2024) werden echter gedomineerd door natte weersomstandigheden. Melkveehouder Frank ondervindt de negatieve gevolgen hiervan op zijn recent ingezaaid grasklaver perceel. Het gras blijft achter in groei en brengt bijgevolg niet de gewenste opbrengsten op. Na een voorgaande teelt van maïs en voederbieten, werd in het najaar van 2023 het perceel ingezaaid met grasklaver. Dit perceel kent een geschiedenis van een hoge grondwaterstand en verdroogt hierdoor nooit volledig. Dit maakt het perceel ideaal voor gras, maar kan het voor andere gewassen uitdagender zijn als er storende lagen in de bodem aanwezig zijn. Om het gras optimaal aan te leggen, werd het perceel geploegd en ingezaaid met een Swincosem-combinatie. Nattere bodemcondities hebben echter gezorgd voor verdichting en op bepaalde plaatsen in het perceel zelfs voor spoorvorming. Melkveehouder Frank wil dan ook graag de bodemverdichting in zijn grasklaver perceel opheffen.

B3W volgt het grasklaver perceel op, gelegen aan de huiskavel van Frank. Door middel van twee verschillende machines (Heva Gras Tiller & Evers Grassprofi doorzaaimachine) werd geprobeerd de bodemverdichting op te heffen. Wil je meer informatie rond dit overtuigingsveld, bekijk dan zeker onze blog!

Meerwaarde van voederbieten in het rantsoen

Dit thematisch uitwisselingsmoment hangt samen met een overtuigingsveld. Al jaar en dag voorziet melkveehouder Rob voederbieten in het rantsoen van zijn melkvee. Hij is dan ook rotsvast overtuigd van de meerwaarde die voederbieten bieden. Ze hebben namelijk een hoge voederwaarde en zijn smaakmakers in het rantsoen, waardoor ze de voederopname stimuleren. Dit vertaalt zich in een hoger vet- en eiwitgehalte.

In het kader van het voorkomen van winderosie op zandgronden zaait Rob een antistuifdek gerst in. Verder zorgt de gerst ook voor minder bladluizen en minder vergelingsziekte. Rob maakt sinds enkele jaren gebruik van deze techniek en is er heel tevreden over. Een voederbietenperceel gelegen aan de huiskavel van Rob werd doorheen het seizoen opgevolgd. Ben je benieuwd naar de resultaten, check dan zeker de blog!

1 Focusgroep

PVL begeleidt een focusgroep van een zevental landbouwers met een sterke interesse in bodemzorg. Deze groep komt drie keer per jaar samen om ervaringen uit te wisselen, vragen te stellen, nieuwe inzichten te delen en samen bij te leren over duurzaam bodembeheer. Dit kan onder andere door het uitnodigen van een expert, tevens zijn er mogelijkheden om deel te nemen aan demodagen of kan er een bezoek ingepland worden aan een pilootbedrijf. Zo toonden de focusgroep landbouwers reeds hun interesse in boerderijcompostering, wat is er wettelijk toegelaten, hoe pak je dit praktisch best aan en hoe verhouden de kosten zich ten opzichte van de baten? Er wordt momenteel dan ook hard gewerkt de 2de focusgroep bijeenkomst te organiseren in kader van boerderijcompostering.

De focusgroep biedt niet alleen ruimte voor uitwisseling, maar ook voor actie. Zo wordt er binnen de groep onder andere geëxperimenteerd met niet-kerende bodembewerking, het inwerken van houtsnippers en het aanleggen van complexe groenbedekkers.

3 Individuele begeleidingen

PVL begeleidt drie landbouwers individueel rond het thema duurzaam bodembeheer. In een eerste fase brengen we het landbouwbedrijf in kaart op basis van bodemanalyses, uitgevoerde grondbewerkingen, teelten en andere relevante gegevens. Vervolgens vindt een perceelsbezoek plaats, waarbij we via een spadesteek de bodemtoestand van nabij beoordelen. Hiervoor maken we gebruik van de gids ‘Zelf je bodem testen’ (deze gids werd ontworpen binnen B3W). Op basis van de bevindingen geven we gericht advies over mogelijke acties die de landbouwer kan ondernemen om de bodemkwaliteit te verbeteren en te behouden.