Globalisering biedt tal van voordelen, maar brengt ook uitdagingen mee. Het intensieve transport en de vele logistieke bewegingen verhogen de kans op verspreiding van ziektes en exotische dier- en plantensoorten. In landbouw- en plattelandsgebieden leidt dit tot de introductie van invasieve soorten die, vaak zonder doeltreffende preventie of bestrijding, sterk woekeren en de inheemse biodiversiteit bedreigen. In landbouwgebied is vooral knolcyperus een groot probleem, terwijl in de open ruimte ook Japanse duizendknoop veel voorkomt. Met dit project streven we naar innovatieve oplossingen om deze onkruiden effectief aan te pakken.
Ondanks hun grote negatieve impact bestaat er nog veel onwetendheid over invasieve exoten. Het onderscheid tussen onschuldige planten en soorten die dringend bestreden moeten worden is vaak onduidelijk. Zo komt knolcyperus geregeld voor in tuinen en kampen openbare besturen met zware besmettingen van wegbermen na wegenwerken.
Een eerste doel van dit project is daarom het aanreiken van essentiële kennis aan de betrokken doelgroepen.
Particulieren
Burgers zijn zich niet altijd bewust van de problematiek, maar engageren zich vaak voor biodiversiteit (bv. bloemenstroken, “maai mei niet”). Met meer kennis kunnen zij, zelfs op kleine schaal, de verspreiding van invasieve exoten helpen beperken.Groendiensten, tuinbouwbedrijven en natuurbeheerders
Belangrijke terreinactoren die met gerichte kennis verspreiding kunnen voorkomen en exoten bestrijden binnen het beleid. De focus ligt op beide soorten, met Japanse duizendknoop als prioriteit.Landbouwers
Vooral knolcyperus vormt een groeiend probleem: het schaadt opbrengst en voederwaarde. Zonder effectieve bestrijding dreigt dit de Vlaamse aardappel- en groentesector en de diversiteit van het landbouwlandschap ernstig te ondermijnen, met een verdere evolutie naar gras- en maïsmonocultuur als risico.
Bij een besmetting is bestrijding zeer moeilijk en vraagt ze samenwerking van alle betrokkenen. De aanpak verschilt per stakeholder (manueel/machinaal, met of zonder middelen). Als tweede projectdoel testen we innovatieve technieken op validatiepercelen en delen we actuele, correcte informatie binnen het snel evoluerende wetgevend kader.
Omdat bestaande middelen onvoldoende zijn, ontwikkelen we als derde projectdoel een semi-mobiele stoominstallatie. Temperatuur blijkt de enige parameter die consequent effectief is tegen onkruiden. De installatie moet grootschalige grondbehandeling mogelijk maken, bijdragen aan ‘biologische certificering’ en het gebruik van gegarandeerd onkruidvrije aanvulgrond stimuleren, zodat nieuwe verspreiding, bv. na wegenwerken, wordt voorkomen.
